หมวดหมู่บทความ พบคุณหมอเด็ก คลินิกหมอเด็ก

Search by tag : พบคุณหมอเด็ก, คลินิกหมอเด็ก, ห่วงน้องติดคางทูมจากพี่


การเลือกนมผงสำหรับเด็ก
(15 votes)
“เด็กที่คลอดก่อนกำหนด จะมีนมพิเศษสำหรับเด็กที่คลอดก่อนกำหนดที่ได้พลังงานมากกว่า มีสารอาหารบางชนิดมากกว่า เด็กที่มีภาวะขย้อนหรือกระเพาะหูรูดไม่ดี ก็จะมีนมสูตรพิเศษ”

 

การเลือกนมผงให้ลูกมีเกณฑ์ในการเลือกอย่างไร สารต่างๆ ที่ผสมในนมผงมีความสำคัญมากน้อยแค่ไหน
“จริงๆ แล้ว นมแม่มีประโยชน์มากที่สุดสำหรับการเลี้ยงลูกค่ะ แต่ในบางกรณีก็มีความจำเป็นที่แม่ต้องใช้นมผสมเข้ามาช่วย อาจเป็นเพราะคุณแม่เจ็บป่วย ไม่สบาย หรือต้องแยกกันอยู่จึงให้นมลูกไม่ได้ ก็ต้องให้กินนมผสมแทน ซึ่งนมผสมทุกวันนี้ก็มีความก็พยายามดัดแปลงให้มีส่วนประกอบเหมือนนมแม่ เช่น นมวัว เป็นนมที่มีโปรตีนมาก เขาก็ใช้วิธีลดโปรตีนลงให้เหมือนนมแม่ เพราะในเด็กเล็กเขาไม่ต้องการโปรตีนมาก เพราะถ้าได้มากเกินไป ไตจะทำงานมากขึ้น หรือต้องปรับปรุงคาร์โบไฮเดรตในส่วนประกอบบางอย่างให้คล้ายนมแม่ ย่อยง่าย ไม่จับตัวเป็นก้อน หรือพยายามเติมสารอื่นๆ ที่มีประโยชน์ต่อเด็กลงไป เพราะในนมแม่จะมีสารอาหารมากกว่า 200 ชนิด
...การเลือกนมผสมให้ลูก เราต้องดูที่อายุของลูกและระยะของลูกเป็นหลัก ซึ่งนมผสมที่เป็นนมวัว จะมีตั้งแต่สูตร 1 เป็นนมสำหรับเด็กแรกเกิดถึง 1 ปี เรียกว่า Infant Formula ต่อมา สูตร 2 เป็นนมผงผสมสูตรต่อเนื่อง เรียก Follow on Formula ให้เด็กตั้งแต่อายุ 6 เดือนถึง 3 ปี และสูตรที่ 3 เป็นนมผสมครบส่วนเรียกว่า Powdered Whole Milk
...นอกจากนี้ก็ต้องดูว่า ลูกเรามีภาวะเฉพาะที่ต้องเลือกนมเฉพาะเป็นพิเศษหรือไม่ เช่น เด็กบางคนต้องใช้นมผสมชนิดพิเศษเพราะเป็นโรคทางเมตาโบลิซึ่มย่อยโปรตีนบางอย่างไม่ได้ ทำให้ต้องใช้นมสูตรเฉพาะ หรือกลุ่มเด็กที่แพ้นมวัว ก็ต้องอาจใช้เป็นนมสูตรพิเศษ ที่เอาโปรตีนของนมวัวไปย่อยให้เล็กลง เพราะปกติเด็กที่แพ้นมวัว มักจะแพ้ที่โมเลกุลใหญ่ๆ ของนมวัว ถ้าเราเอาโมเลกุลใหญ่ตรงนี้มาย่อยให้เล็กลงก็จะไม่แพ้ ส่วนนมถั่วเหลือง ถ้าเด็กที่แพ้นมวัวจริงๆ เราจะไม่ใช้นมถั่วเหลือง เพราะถ้าเด็กแพ้นมวัว จะมีโอกาสแพ้นมถั่วเหลืองประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์”
ทำไมเด็กบางคนต้องให้นมสูตรพิเศษ มีความจำเป็นมากน้อยแค่ไหน สามารถหาซื้อได้อย่างไร
“นอกจากที่กล่าวมา ยังมีนมสำหรับเด็กที่มีภาวะอื่นๆ เช่น เด็กที่คลอดก่อนกำหนด จะมีนมพิเศษสำหรับเด็กที่คลอดก่อนกำหนดที่ได้พลังงานมากกว่า มีสารอาหารบางชนิดมากกว่า เด็กที่มีภาวะขย้อนหรือกระเพาะหูรูดไม่ดี ก็จะมีนมสูตรพิเศษโดยเฉพาะไป โดยเป็นนมวัวใส่แป้งหรือส่วนผสมบางอย่างให้เหนียวขึ้น ให้เด็กขย้อนน้อยลง เด็กที่มีอาการท้องเสียหรือมีการย่อยผิดปกติ ก็จะมีนมวัวเฉพาะเช่นกัน โดยเป็นนมที่ไม่มีแลคโตส ส่วนเด็กที่มีประวัติครอบครัวชัดเจนว่าเป็นภูมิแพ้ ก็จะมีนมวัวเฉพาะที่จะเอาโปรตีนใหญ่ๆ มาย่อยให้เล็กลง แต่ยังไม่เล็กถึงที่สุด เป็นสูตรสำหรับเด็กที่มีภาวะเสี่ยงต่อการแพ้
...ส่วนนมไก่ จริงๆ ไม่ใช่นมค่ะ แต่เป็นการนำเนื้อไก่มาปั่น แล้วใส่อาหาร ใส่ผักต่างๆ ที่จำเป็นต่อเด็ก ปั่นออกมาเป็นน้ำ จนเป็นนมไก่ ซึ่งมีคุณค่าอาหารพอให้เด็กได้ จะใช้สำหรับเด็กที่มีปัญหาการย่อยและการดูดซึมผิดปกติ
...อย่างไรก็ดี นมที่เป็นพวก Special Formula ทั้งหลาย บางชนิดคุณแม่สามารถซื้อเองได้ แต่บางชนิดซื้อข้างนอกไม่ได้ คุณหมอก็จะแนะนำให้ โดยดูจากประวัติของเด็กแต่ละคนค่ะ”
ควรต้องเลือกนมผสมชนิดใดให้ลูก ต้องผสมสัดส่วนเท่าใด
“จริงๆ แล้ว ถ้าเป็นเด็กที่แข็งแรงดี คลอดครบกำหนด เลือกนมชนิดไหน ก็แทบไม่แตกต่างกันค่ะ ก็แนะนำให้คุณแม่ลองซื้อกระป๋องเล็กๆ ดูก่อน ลูกกินแล้วชอบไหม ท้องไม่อืด ขับถ่ายปกติไหม
...ทีนี้พอเลือกได้แล้ว ก็อาจมีปัญหาเรื่องการผสมนม หรือการชงนม ซึ่งนมแต่ละยี่ห้อมีสัดส่วนการผสมไม่เหมือนกัน บางยี่ห้อผสม 1 ช้อนตวงต่อน้ำ 1 ออนซ์ บางยี่ห้อ 1 ช้อนตวงต่อน้ำ 2 ออนซ์ ถ้าผสมผิดสัดส่วน ก็อาจทำให้เด็กท้องเสียหรือท้องผูกได้ เพราะผสมข้นเกินไป หรือบางคนผสมจางเกินไปทำให้ได้พลังงาน ไม่เพียงพอ
...อย่างไรก็ดี ปกติแล้วนมผสมสำหรับทารกจะมีการควบคุมอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นคาร์โบไฮเดต โปรตีน สารต่างๆ จะต้องได้ตามเกณฑ์จึงจะขายได้ การเลือกซื้อก็ต้องดูว่าผ่านการตรวจสอบหรือไม่ด้วย”
จะสังเกตได้อย่างไรว่าลูกกินนมพอแล้ว และควรจะให้นมลูกช่วงไหนบ้าง วันละกี่มื้อ
“เด็กมีพัฒนาการการกินที่แตกต่างกัน ที่อยากพูดเรื่องนี้ เพราะคุณแม่บางท่านเข้าใจผิด คือเด็กแรกเกิดจนถึงสองสามเดือนแรกจะมีปฏิกิริยาที่เรียกว่า Sucking Reflex ดังนั้นอะไรก็ตามที่อยู่ในปาก เขาจะตอบสนองด้วยการดูด เพราะเขายังไม่สามารถควบคุมได้ดีพอ คุณแม่บางท่านพอเอาขวดนมใส่ปากแล้วลูกดูด ก็คิดว่าลูกกินเก่ง เห็นลูกกินดี กินได้เรื่อยๆ ทีนี้พอลูกร้องก็เลยเอาขวดนมใส่ปาก พอเอาใส่ปากลูกก็เงียบ เด็กก็กินไปเรื่อยๆ ทำให้กินเกินขนาด ลูกก็พุงป่อง ทำให้ท้องอืด
..ก็ต้องฝากพ่อแม่บางท่าน ต้องดูนิดนึงว่าเด็กอิ่มแล้วหรือยัง ปกติเด็กช่วงสองสามเดือนแรก โดยปกติเด็กจะกินมื้อละสองสามออนซ์ ถ้าเป็นนมผสมก็อาจจะกินทุก 3- 4 ชั่วโมง ส่วนนมแม่จะกินประมาณทุก 2 - 3 ชั่วโมงพราะย่อยง่ายกว่า ฉะนั้นถ้าลูกเพิ่งทานนมไปไม่นาน และมื้อก่อนเด็กกินได้ดี กรณีลูกร้องอาจต้องหาสาเหตุอื่นก่อน
...อย่างไรก็ดี การให้นม ปกติจะไม่มีตารางเฉพาะ เป็นการเรียนรู้ระหว่างแม่กับลูกมากกว่า เขาจะเรียนรู้ด้วยกัน แล้วจะกำหนดกันเองเป็นตารางเวลาของแต่ละบ้าน ถ้าหนูเป็นเด็กตื่นเช้าก็กินแต่เช้า บางคนก็กินช่วงกลางวันบ่อย บางคนก็กินช่วงกลางคืนบ่อย
การให้นมมื้อกลางวันมีความสำคัญอย่างไรต่อเด็ก ต้องปลุกเด็กตื่นตอนดึกเพื่อให้นมหรือไม่
“ปกติสองสามเดือนแรก ทารกก็ยังกินนมไม่เป็นเวลา เด็กยังตื่นบ่อยในช่วงดึก การจะเลิกให้นมช่วงกลางคืนเมื่อไหร่นั้น ส่วนมากเด็กจะค่อยๆเรียนรู้เองถึงความแตกต่างระหว่างกลางวันกับกลางคืน ในช่วงกลางคืนคุณแม่ก็อาจใช้ไฟสลัว พยายามให้ห้องเงียบๆ ให้เด็กเรียนรู้ความแตกต่าง พอเด็กอายุสี่เดือนขึ้นไป บางทีเด็กก็ไม่ตื่นกินนมช่วงกลางคืน ก็ไม่ต้องปลุก แต่พ่อแม่บางท่านอาจเห็นเด็กนอนยาวถึงห้าหกชั่วโมง ทำให้กลางคืนมื้อนมหายไปมื้อนึง ก็อาจกลัวว่าลูกจะกินนมไม่พอ ก็อาจให้กินเพิ่มกลางวันอีกมื้อก็ได้”
ทำไมคุณแม่บางคนต้องซื้อขวดนมหลายใบ จำเป็นแค่ไหน ต้องดูจากอะไรเป็นพิเศษหรือไม่
“อันดับแรก ต้องเลือกจุกนมและขวดนมที่เหมาะสมกับลูกก่อน คือเด็กแต่ละคนชอบไม่เหมือนกันค่ะ เด็กบางคนกินนมจากเต้าแม่มาก่อน ก็อาจไม่ชอบกินนมจากขวด เพราะชินกับการดูดนมแม่ที่นิ่มๆ ทำให้บางครั้งคุณแม่อาจต้องลองเปลี่ยนแบบ หรือเด็กบางคนกินไม่เก่ง แรงดูดน้อย คุณแม่ก็ต้องหาจุกนมที่นิ่มหน่อยหรือชนิดที่มีรูเป็นกากบาท ซึ่งจะดูดง่ายกว่า หรือเด็กบางคนกินนมแล้วท้องอืด นอกจากต้องช่วยจับเรอให้ดีขึ้น นานขึ้น ก็อาจใช้ขวดนมที่ออกแบบพิเศษ ทำให้เวลาดูดแล้วไม่ดูดลมเข้าไป เป็นต้น ดังนั้นการเลือกขวดนม จุกนม ก็แล้วแต่คุณแม่และคุณลูกค่ะ จากนั้นจำนวนขวดนมที่ต้องใช้ ขึ้นกับว่าคุณแม่มีเวลาทำความสะอาดนึ่งขวดนมได้บ่อยเพียงใด บางทีอาจต้องใช้หลายขวดค่ะ”

พญ.ธิดาวรรณ วีระไพบูลย์

กุมารแพทย์
ขอขอบคุณ โรงพยาบาลบี เอ็น เอช
โทร.0-2686-2700


ความเห็น (4)Add Comment
0
ทิพวัลย์ ชื่นวัตร
เมษายน 28, 2014
27.55.236.6
Votes: +0
...

เรียนปรึกษาคุณหมอค

0
Nong Gale
พฤศจิกายน 12, 2013
27.55.222.244
Votes: +0
...

เรียน ปรึกษาคุณหมอค่ะ
ตอนนี้ลูกสาว อายุ 6 เดือน 6 วัน ช่วงอายุ 1-3 เดือนน้องทานนมได้เ

0
บ๋อมแบ๋ม
มกราคม 30, 2013
27.55.156.97
Votes: +0
...

อยากทราบว่าเปลี่ยน
ยี้ห้อนมอย่างไรไม่
ให้ลูกน้อยท้องอืดค่

0
คนดีไม่เลว
ตุลาคม 27, 2012
27.55.10.229
Votes: +1
...

smilies/cheesy.gif55+ ขอบคุณครับ

เขียนแสดงความเห็น
 
  smaller | bigger
 

busy
 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >
 แม่และเด็ก 510 สิงหาคม 2557